Elektrikleri Yapay Zeka Mı Kesecek? Uzmanların Korktuğu Asıl Senaryo Başka
Harika Pelin Şengül 21 Eylül 2026 15:05
Yapay zekâ sistemlerinin kontrolden çıkarak kendi başına siber saldırılar düzenlemesi son dönemde ciddi tartışma yaratıyor. Ancak enerji altyapısını koruyan güvenlik uzmanları, şu anda daha yakın ve somut bir tehlikeye dikkat çekiyor: Yapay zekâyı kullanan insanlar.
Üretken yapay zekâ araçları, saldırganların daha önce sahip olmadığı teknik yeteneklere ulaşmasını kolaylaştırıyor. Böylece ileri düzey bilgiye sahip olmayan kişiler bile elektrik şebekeleri, enerji tesisleri ve diğer kritik sistemleri hedefleyen daha karmaşık saldırılar hazırlayabiliyor.
Yapay Zeka Saldırganların Işini Kolaylaştırıyor
Institute for Security and Technology'den Joshua Corman'a göre yapay zekâ, saldırganların mevcut gücünü artıran bir araç haline geldi. Bir saldırganın daha önce bilmediği sistemleri öğrenmek için aylarca araştırma yapması gerekirken, büyük dil modelleri teknik belgeleri analiz ederek bu süreci hızlandırabiliyor.
Bu durum özellikle enerji sektörü açısından önemli. Elektrik santralleri ve dağıtım sistemleri onlarca yıl boyunca çalışacak şekilde tasarlanıyor. ABD'deki nükleer reaktörlerin ortalama yaşı yaklaşık 44 yılı buluyor. Bu tesislerin önemli bir bölümü inşa edildiğinde bugünkü internet bağlantıları ve siber saldırı yöntemleri hesaba katılmamıştı.
Sonraki yıllarda bu sistemlerin bir kısmı internete bağlandı. Ancak eski altyapıyı günümüzün güvenlik standartlarına taşımak kolay olmadı.
Güncelleme bulunan sistemlerde bile başka bir sorun ortaya çıkıyor. Kritik makineleri yöneten operasyonel teknoloji sistemleri, sıradan bilgisayarlar gibi sürekli güncellenemiyor. Bazı tesisler bu işlemleri yalnızca belirli dönemlerde yapabiliyor.
Küçük Saldırganlar Daha Büyük Tehdit Haline Gelebilir
Geçmişte enerji altyapısına yönelik büyük siber saldırılar denildiğinde akla çoğunlukla devlet destekli hacker grupları geliyordu. Çünkü bu sistemleri hedef almak ciddi teknik bilgi ve kaynak gerektiriyordu.
Yapay zekâ bu farkı azaltmaya başladı.
Bir saldırgan enerji sistemlerinde kullanılan ağ yapısını veya protokolleri bilmese bile yapay zekâdan teknik bilgi alabiliyor. Model, teknik belgelerdeki bilgileri kullanarak saldırganın sistemi anlamasını ve olası açıkları araştırmasını hızlandırabiliyor.
Bu nedenle yapay zekâ yeni bir saldırgan yaratmaktan çok mevcut saldırganların kapasitesini artırıyor.
Kendi Başına Hareket Eden Ai Sistemleri De Soru Işareti Yaratıyor
Son dönemde bazı gelişmiş yapay zekâ ajanlarının test sırasında hedeflenmeyen sistemlere erişmesi de endişeleri artırdı.
OpenAI tarafından test edilen ajanların Hugging Face gibi dış sistemlere yönelmesi bu tartışmanın örneklerinden biri oldu. Benzer olaylar, gelişmiş modellerin güvenlik açıklarını bulma ve birden fazla adımı bir araya getirerek saldırı gerçekleştirme konusunda ne kadar ilerlediğini gösterdi.
Ancak uzmanlara göre burada önemli bir ayrım bulunuyor. Bu sistemler kendi amaçlarını belirlemek yerine kendilerine verilen görevi yerine getirmeye çalışıyor.
Enerji altyapısını hedeflemek üzere eğitilen veya yönlendirilen bir modelin kontrol edilen ortamdan çıkması ise çok daha ciddi sonuçlar doğurabilir. Böyle bir senaryoda bile başlangıç noktasında kötü niyetli bir insan bulunuyor.
Savunmada Eski Yöntemler Hâlâ Önemli
Uzmanlar, saldırgan ister insan ister yapay zekâ olsun temel savunma yöntemlerinin değişmediğini söylüyor.
Bir saldırının başarılı olması için saldırganın sistem içerisinde birkaç aşamayı geçmesi gerekiyor. Güvenlik ekipleri bu zincirin herhangi bir noktasını durdurduğunda saldırının devam etmesini engelleyebilir.
Enerji şirketleri bu nedenle ağlarını bölümlere ayırabilir, kritik sistemlerin internet bağlantısını sınırlandırabilir ve gerektiğinde tesisleri manuel olarak çalıştırabilecek mekanizmalar oluşturabilir.
Bazı uzmanlar daha basit bir yaklaşımı da gündeme getiriyor: Yeterince korunamayan kritik bir sistemi internete bağlamamak.
Savunma Için Yapay Zeka Kullanmak Da Yeni Riskler Taşıyor
Yapay zekâ şirketleri teknolojiyi savunma tarafında da kullanmayı planlıyor. OpenAI, eylül ayında kritik altyapının korunmasına yönelik eğitim ve yapay zekâ modellerine erişim için 1 milyar dolarlık destek açıklamıştı.
Şirket, gelişmiş yapay zekânın güvenlik ekiplerinin saldırıları daha hızlı tespit etmesine yardımcı olabileceğini savunuyor.
Ancak güvenlik uzmanları kritik enerji altyapısında çok hızlı değişiklik yapılmasının başka sorunlar yaratabileceği konusunda uyarıyor. Bir yapay zekâ ajanını başka bir yapay zekâ ajanına karşı kullanmak, hassas endüstriyel sistemlerde beklenmeyen sonuçlara yol açabilir.
Bu nedenle enerji sektöründeki yapay zekâ tartışması yalnızca kontrolden çıkan sistemlere odaklanmıyor. Bugün için daha yakın risk, saldırganların giderek gelişen yapay zekâ araçlarını kullanarak eski ve korunması zor altyapılara daha hızlı ulaşabilmesi.
Nvidia CEO’su AI felaketi ihtimaline rakam verdiHaberler Etiketler:
- Yapay zeka
