Rusya’da Petrol Dengesi Tersine Döndü: Yakıt İthalatı 7 Katla Rekor Kırdı
Rusya’nın enerji sektöründe aylardır büyüyen rafineri sorunu dış ticaret tablosunu değiştirecek boyuta ulaştı. Ukrayna’nın enerji altyapısına yönelik saldırıları ve üretim kesintileri sonrasında ülkenin petrol ürünü ithalatı ağustos ayında tarihi zirveye çıktı.
Rusya’nın ağustosta yaptığı petrol ürünü ithalatı 172 bin tona ulaştı. Bu miktar önceki aylık rekorun yedi katından fazla olurken, yalnızca bir ayda yapılan ithalat 2025 yılının tamamındaki toplam miktarın yaklaşık üç katına çıktı.
Petrol Ihracatçısı Yakıt Ithalatçısına Dönüştü
Rusya uzun yıllardır ham petrolün yanı sıra motorin, benzin ve diğer rafine ürünlerde dünyanın önemli ihracatçıları arasında bulunuyordu. Ancak rafinerilerin art arda üretim kaybetmesi iç piyasanın karşılanmasını öncelikli sorun haline getirdi.
Ağustosta ithal edilen petrol ürünlerinin toplam değeri yaklaşık 114 milyon euro oldu. İthalatın yüzde 74’ünü benzin oluşturdu. Bu tabloyla Rusya aynı ayda benzinde net ithalatçı konumuna geçti.
Kendi Petrolünü Hindistan’dan Geri Aldı
Yeni tablonun en dikkat çekici kısmı Hindistan hattında ortaya çıktı. Rusya’nın ağustostaki petrol ürünü ithalatının yaklaşık yüzde 70’i Hindistan’dan geldi.
Rusya yalnızca Hindistan’dan yaklaşık 120 bin ton benzin aldı. Bu benzinlerin tamamı Vadinar rafinerisinde üretildi. Tesisin yılın ilk sekiz ayında kullandığı ham petrolün tamamı Rusya’dan geldi.
Böylece Rusya’dan Hindistan’a gönderilen ham petrol, burada benzine dönüştürüldükten sonra yeniden Rusya’ya satılmış oldu.
Benzin Ithalatının Yüzde 94’Ü Tek Tesisten
Vadinar rafinerisinin Rusya için önemi yalnızca toplam ithalattaki payıyla sınırlı kalmadı. Ağustosta Rusya’nın ithal ettiği benzinin yaklaşık yüzde 94’ü bu tesisten geldi.
Vadinar’ı işleten Nayara Energy’de Rus petrol şirketi Rosneft’in yüzde 49,13 hissesi bulunuyor. Dolayısıyla oluşan ticaret zinciri yaptırımların ve rafineri kayıplarının enerji akışlarını nasıl değiştirdiğini gösteren sıra dışı bir yapı oluşturdu.
Hindistan’ın ardından Rusya’ya petrol ürünü gönderen diğer önemli tedarikçiler arasında Güney Kore de yer aldı.
Rafinerilere Saldırılar Üretimi Vurdu
Rusya’daki dönüşümün arkasında rafineri kapasitesinde yaşanan kayıplar bulunuyor. Son aylarda ülkenin büyük benzin ve motorin üretim tesislerinden çok sayıda rafineri saldırılar nedeniyle üretimi düşürdü veya belirli ünitelerini geçici olarak kapattı.
Ağustos sonunda Rusya’nın günlük benzin üretimi bazı günlerde iç talebin yaklaşık yüzde 70’ini karşılayabilecek seviyelere kadar geriledi. Hükümet ihracat kısıtlamaları, düşük çevre standardına sahip yakıtların geçici olarak yeniden piyasaya alınması ve ithalatın artırılması dahil bir dizi önlemi devreye soktu.
Önemli Ihracat Limanında Üç Aydır Yükleme Yok
Sorun yalnızca rafinerilerde görülmüyor. Rusya’nın savaş öncesinde en büyük petrol ürünü ihracat merkezlerinden biri olan Tuapse Limanı’ndan ağustosta da petrol ürünü yüklenmedi.
Böylece Tuapse’de petrol ürünü ihracatının durduğu dönem üç aya ulaştı. Üretim kayıpları ve ihracat kısıtlamaları nedeniyle Rusya’nın petrol ürünü sevkiyatları geçen yılın aynı döneminin belirgin şekilde altında seyrediyor.
Ağustosta deniz yoluyla petrol ürünü ihracatı bir önceki aya göre toparlansa da geçen yılın aynı ayına kıyasla yaklaşık yarı yarıya düşük kaldı.
Türkiye Için Motorin Dengesi Değişti
Rusya’daki rafineri sorunu Türkiye açısından da önem taşıyor. Rusya, uzun süre Türkiye’nin en büyük motorin tedarikçisi konumundaydı ancak ihracatın kısıtlanmasıyla Türkiye yeni kaynaklara yönelmeye başladı.
Ağustosta Hindistan ve ABD’den Türkiye’ye yapılan motorin sevkiyatları rekor seviyelere yükselirken Rusya’nın payı belirgin biçimde geriledi. Rusya’nın kendi iç piyasasını korumak için yakıtı ihracattan çekip ithalata yönelmesi sürerse, Türkiye’nin motorin tedarikinde başlayan kaynak değişiminin kalıcı hale gelme ihtimali artacak.
